Na Agnes Mambo, Tanga
Serikali imeitaka Bodi ya Mkonge Tanzania (TSB) kuchukua hatua za haraka dhidi ya baadhi ya wafanyabiashara wanaodaiwa kufanya udanganyifu katika masoko ya kimataifa kwa kuchukua fedha kutoka kwa wanunuzi wa nje bila kupeleka bidhaa za mkonge walizoahidi.
Kauli hiyo imetolewa na Naibu Waziri wa Viwanda na Biashara, Dennis Londo, wakati akizungumza na wafanyabiashara, wadau mbalimbali pamoja na wanunuzi wa zao la mkonge jijini Tanga.
Londo amesema vitendo hivyo vinachafua taswira ya Tanzania katika masoko ya kimataifa na kuwaathiri wafanyabiashara wengine wanaofuata taratibu na kufanya biashara kwa uaminifu.
Naibu Waziri alitoa kauli hiyo Septemba 14, 2026, jijini Tanga, wakati wa kikao kazi kati ya Bodi ya Mkonge Tanzania (TSB), Chama cha Wakulima wa Mkonge (SAT) na wafanyabiashara wa zao hilo.
Amesema Tanzania inaendesha uchumi wa soko huria, lakini uhuru huo haupaswi kutumiwa na wafanyabiashara kufanya biashara kinyume cha sheria au kukiuka misingi ya uaminifu katika masoko ya kimataifa.
«“Nimesikia hapa wafanyabiashara wakilalamika kwamba wakati mwingine wanataka kukamatwa kwa sababu kuna baadhi ya wafanyabiashara wamefanya udanganyifu kwenye soko. Mtu akifanya hivyo anashindwa kujua kwamba huku nje yeye anatambulika kama Tanzania na wala si kampuni yake,” amesema Londo.»
Serikali Yaonya Kuhusu Athari kwa Taswira ya Tanzania
Londo amesema Serikali haiwezi kuvumilia vitendo vinavyoweza kulazimisha nchi kutumia muda na rasilimali nyingi kurejesha uaminifu na taswira yake katika masoko ya kimataifa.
Ameiagiza TSB, kwa kushirikiana na wadau wengine wa zao hilo, kuchukua hatua mapema dhidi ya vitendo hivyo ili kuzuia kuendelea kuathiriwa kwa soko la mkonge pamoja na wafanyabiashara wa Tanzania.
«“Pamoja na kwamba Serikali inaendelea kuweka mazingira mazuri ya kibiashara, hatuwezi kuvumilia hilo,” amesema.»
TSB Yafichua Malalamiko Kutoka Masoko ya Nje
Kwa upande wake, Mkurugenzi Mtendaji wa Bodi ya Mkonge Tanzania, Saddy Kambona, amesema changamoto hiyo ni miongoni mwa mambo aliyokutana nayo wakati wa ziara zake katika masoko ya zao hilo duniani.
Amesema baadhi ya wafanyabiashara wamekuwa wakichukua fedha kutoka kwa wanunuzi wa nje lakini kushindwa kupeleka mizigo, hali ambayo, kwa mujibu wake, imekuwa ikichafua jina la Tanzania katika masoko hayo.
«“Kwenye ziara yangu nimekutana na malalamiko kwamba kuna wafanyabiashara wamechukua fedha halafu wameshindwa kupeleka mizigo. Watu wanafanya udanganyifu kwenye masoko ya nje,” amesema Kambona.»
Kambona amesema wafanyabiashara watakaobainika kufanya vitendo hivyo wanaweza kuchukuliwa hatua mbalimbali, ikiwamo kufutiwa usajili au leseni zao.
Hatua hizo zinalenga kulinda uaminifu wa biashara ya mkonge kutoka Tanzania na kuhakikisha kuwa wafanyabiashara wanaoshiriki katika masoko ya kimataifa wanafuata sheria, taratibu na misingi ya uadilifu katika biashara.
Serikali imesisitiza kuwa pamoja na kuendelea kuweka mazingira rafiki kwa wafanyabiashara, haitaruhusu vitendo vya udanganyifu vinavyoweza kuhatarisha soko la mkonge na kuharibu taswira ya Tanzania katika biashara ya kimataifa.